Trong văn bản góp ý gửi cơ quan soạn thảo Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), các chuyên gia bất động sản vừa đề xuất gỡ bỏ rào cản cấm người từng mua nhà ở xã hội tiếp cận phân khúc nhà ở thương mại giá phù hợp, đồng thời kiến nghị cơ chế bán lại nhà linh hoạt hơn trong các trường hợp bất khả kháng.
Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) hiện đưa ra quy định "trường hợp đã được hưởng chính sách mua, thuê mua nhà ở xã hội thì không được mua, thuê mua nhà ở thương mại giá phù hợp" tại khoản 1 Điều 31. Đánh giá về điều khoản này, các chuyên gia cho rằng bản chất của phân khúc nhà ở thương mại giá phù hợp là giải quyết nhu cầu an cư cho người có thu nhập trung bình và thu nhập thấp đô thị. Trong bối cảnh nguồn cung nhà ở xã hội vẫn đang trong tình trạng khan hiếm gay gắt, người dân thường phải mất nhiều năm chờ đợi mới đến lượt xét duyệt.
Thực tế thị trường ghi nhận nhiều gia đình dù thuộc diện đủ điều kiện mua nhà ở xã hội, nhưng nhờ tích lũy thêm tài chính hoặc nhận được sự hỗ trợ từ người thân, bạn bè nên hoàn toàn có khả năng chuyển sang mua nhà ở thương mại giá rẻ. Việc cho phép nhóm đối tượng này linh hoạt chuyển hướng sang nhà ở thương mại giá phù hợp sẽ giúp họ tự giải quyết nhu cầu ở thực nhanh chóng hơn. Động thái này không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng bao cấp cho ngân sách nhà nước, mà còn giảm tải danh sách chờ mua nhà ở xã hội, nhường suất ưu tiên lại cho những trường hợp thực sự khó khăn hơn.
Bên cạnh việc nới rộng đối tượng tiếp cận, giới phân tích cũng đưa ra góc nhìn riêng về quy định thời hạn hạn chế chuyển nhượng tại khoản 2 Điều 31 dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi). Quy định hiện tại khống chế bên mua nhà ở thương mại giá phù hợp không được phép bán lại nhà trong thời hạn tối thiểu 5 năm kể từ ngày nhận bàn giao. Đây được đánh giá là điều khoản cần thiết nhằm ngăn chặn tình trạng đầu cơ và trục lợi chính sách, bảo đảm sản phẩm đến đúng tay người có nhu cầu ở thực.
Tuy nhiên, từ thực tiễn cuộc sống, phát sinh không ít trường hợp chủ nhà gặp phải các sự cố bất khả kháng theo quy định của pháp luật như biến cố tài chính nghiêm trọng, bệnh tật hay thay đổi địa bàn công tác bắt buộc. Do đó, các đơn vị tư vấn kiến nghị luật nên bổ sung cơ chế ngoại lệ, cho phép chủ sở hữu được bán lại nhà ở thương mại giá phù hợp trước thời hạn 5 năm nếu chứng minh được lý do bất khả kháng. Việc bổ sung điều khoản này sẽ bảo đảm tính nhân văn, hợp tình hợp lý và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân khi rơi vào hoàn cảnh khó khăn.