Trước thực trạng nhiều dự án nhà ở xã hội rơi vào cảnh đắp chiếu hoặc không có người mua, UBND thành phố Hà Nội vừa đưa ra đề xuất cho phép thay đổi mục đích sử dụng đối với các căn hộ tồn kho sau 12 tháng nhằm khơi thông nguồn lực và tránh lãng phí quỹ đất.
Trong bối cảnh nhu cầu về phân khúc nhà ở giá rẻ của người dân Thủ đô luôn ở mức rất cao, thị trường lại ghi nhận một nghịch lý đáng lo ngại khi không ít dự án NƠXH sau khi hoàn thiện lại lâm vào cảnh ế ẩm kéo dài. Nhiều tòa chung cư an sinh dù đã tổ chức nhiều đợt mở bán, hạ giá hoặc đưa ra các chính sách ưu đãi nhưng vẫn không tìm được khách hàng, dẫn đến tình trạng quỹ nhà bị bỏ hoang, gây lãng phí nghiêm trọng nguồn lực của doanh nghiệp lẫn xã hội.
Một dự án nhà ở tại Hà Nội.
Nguyên nhân của hiện tượng này được các chuyên gia chỉ ra là do sự bất hợp lý trong khâu phân bổ vị trí dự án, chất lượng hạ tầng kết nối xung quanh chưa đồng bộ hoặc các điều kiện ràng buộc về đối tượng thụ hưởng còn quá khắt khe. Việc ôm giữ các căn hộ không thể thanh khoản trong thời gian dài khiến nhiều chủ đầu tư rơi vào bẫy tài chính, dòng vốn bị nghẽn lại và không thể tiếp tục tái đầu tư vào các dự án mới, gián tiếp làm chậm tiến độ chung của toàn thị trường.
Để tháo gỡ khó khăn mang tính thực tế này, chính quyền thành phố Hà Nội đang xem xét một cơ chế linh hoạt mang tính đột phá. Theo đó, đối với những dự án NƠXH đã hoàn thành xây dựng và tổ chức bán hoặc cho thuê công khai nhưng vẫn tồn kho sau 12 tháng kể từ ngày đủ điều kiện, chủ đầu tư sẽ được phép đề xuất cơ quan quản lý nhà nước cho phép chuyển đổi công năng sang phân khúc nhà ở thương mại hoặc các loại hình công trình an sinh, dịch vụ phù hợp khác.
Giải pháp này được kỳ vọng sẽ tạo ra một lối thoát hiểm an toàn cho các doanh nghiệp địa ốc. Việc cho phép thay đổi mục đích sử dụng sau một năm ế khách không chỉ giúp các chủ đầu tư nhanh chóng thu hồi vốn, giải phóng nợ xấu với hệ thống ngân hàng mà còn đưa các căn hộ này vào vận hành thực tế, tránh để công trình xuống cấp theo thời gian do không có người ở.
Dù nhận được sự đồng thuận từ phía các doanh nghiệp đầu tư, đề xuất này cũng đặt ra không ít băn khoăn cho các nhà quản lý về mặt kiểm soát thị trường. Các chuyên gia pháp lý lưu ý rằng việc cho phép chuyển đổi công năng từ nhà ở xã hội sang nhà ở thương mại cần phải có quy trình thẩm định cực kỳ nghiêm ngặt, minh bạch để tránh tình trạng trục lợi chính sách. Cơ quan chức năng cần làm rõ trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc xác định nguyên nhân ế hàng là do yếu tố khách quan thị trường hay do doanh nghiệp cố tình làm khó người mua để chờ ngày được hóa giá thương mại kiếm lời.
Bên cạnh đó, việc điều chỉnh công năng cũng kéo theo hàng loạt bài toán về nghĩa vụ tài chính bổ sung, như tiền sử dụng đất và việc điều chỉnh quy hoạch hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội tại khu vực. Hà Nội xác định đây là một giải pháp tình thế cần thiết nhằm dọn sạch hàng tồn kho, song về lâu dài, thành phố vẫn kiên trì định hướng nâng cao chất lượng quy hoạch ban đầu để mỗi căn nhà ở xã hội khi xây lên đều phải đáp ứng trúng và đúng nhu cầu thực tế của người dân.
Theo báo Dân trí