Hoàn thiện chính sách nhà ở, phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê

Chuẩn hóa quy định cho nhà ở cho thuê từ hộ gia đình và cá nhân

Sự kiện nằm trong khuôn khổ Chương trình hỗ trợ pháp lý liên ngành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh giai đoạn 2026 - 2030 do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Đại diện Bộ Tư pháp nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật Nhà ở lần này hướng tới mục tiêu tạo lập môi trường pháp lý minh bạch, an toàn, cắt giảm chi phí tuân thủ và thủ tục hành chính, đồng thời đẩy mạnh phân cấp phân quyền để tháo gỡ các vướng mắc thực tiễn.

Quang cảnh Hội nghị "Chính sách mới về nhà ở - Kiến tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh".

Góp ý về chính sách phát triển nhà ở cho thuê, các chuyên gia pháp lý chỉ ra rằng dự thảo hiện tập trung chủ yếu vào các dự án do doanh nghiệp chuyên nghiệp triển khai. Trong khi đó, hệ thống nhà trọ và chung cư mini do hộ gia đình, cá nhân đầu tư lại đang gánh vác phần lớn nhu cầu ở thực của công nhân, sinh viên và người lao động tự do tại các đô thị lớn. Do đó, việc bổ sung khung pháp lý riêng cho nhóm nhà ở cho thuê do cá nhân, hộ gia đình quản lý là vô cùng cần thiết. Điều này không chỉ tạo hành lang quản lý rõ ràng mà còn nâng cao chất lượng công trình, bảo đảm tối đa các tiêu chuẩn an toàn xây dựng và phòng cháy chữa cháy.

Bên cạnh đó, liên quan đến cơ chế lựa chọn chủ đầu tư dự án nhà ở cho thuê, các chuyên gia đề xuất cần duy trì nguyên tắc đấu thầu cạnh tranh minh bạch đối với quỹ đất công do Nhà nước giao hoặc cho thuê, chỉ áp dụng hình thức chỉ định trực tiếp trong một số trường hợp thật sự đặc biệt để bảo đảm hiệu quả sử dụng nguồn lực đất đai.

Mở rộng quyền kinh doanh và đề xuất ưu đãi nhà ở xã hội cho công nhân xây dựng

Tại hội nghị, các luật sư cũng đề nghị mở rộng quyền tham gia phát triển và kinh doanh nhà ở, nhà ở xã hội cho cả đối tượng cá nhân thay vì chỉ giới hạn ở nhóm doanh nghiệp. Đối với chính sách ưu đãi nhà ở xã hội, nhiều ý kiến kiến nghị cần nới rộng nhóm đối tượng thụ hưởng, trong đó đặc biệt đề xuất bổ sung lực lượng thợ xây – những người lao động trực tiếp kiến tạo nên các công trình. Việc gia tăng nguồn cung nhà ở xã hội không chỉ giúp giải quyết bài toán an cư cho lực lượng lao động yếu thế mà còn góp phần điều tiết, hạ nhiệt mặt bằng giá chung trên thị trường bất động sản.

Bà Lê Thị Hoàng Thanh, Phó cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế (Bộ Tư pháp) phát biểu tại hội nghị.

Nhiều ý kiến tư vấn pháp lý cũng lưu ý cần thiết lập cơ chế quản lý cân bằng giữa quyền lợi chủ sở hữu, nhu cầu người thuê và hiệu lực quản lý nhà nước đối với các khu vực có mật độ căn hộ cho thuê cao. Việc ban hành các quy định đồng bộ, dễ hiểu và dễ áp dụng sẽ giúp hạn chế tối đa các tranh chấp phát sinh trong quá trình sở hữu và giao dịch, đồng thời bảo đảm các yêu cầu về thuế và an ninh trật tự.

Đại diện Bộ Tư pháp khẳng định các góp ý thẳng thắn từ thực tiễn sẽ là cơ sở quan trọng để cơ quan quản lý tiếp thu, thẩm định và hoàn thiện dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) trong thời gian tới.